Hoà nghĩ sắp tới mình sẽ đổi tên page thành Võ Thanh Hoà hướng nghiệp, khi rất nhiều bạn liên hệ hỏi Hoà về các vị trí công việc trong đoàn làm phim, cần những kỹ năng gì.
Sau bài viết về các vị trí trong tổ thiết kế được nhiều bạn ủng hộ, thì hôm nay Hoà sẽ chia sẻ tiếp các vị trí của tổ quay phim trong đoàn làm phim.
1. ĐẠO DIỄN HÌNH ẢNH – DOP/DP – DIRECTOR OF PHOTOGRAPHY
DOP là người dẫn dắt tổ quay, tổ ánh sáng để tạo ra được những cảnh quay biết kể chuyện và có cảm xúc. Thông thường, đạo diễn sẽ nói muốn một cảnh quay như thế nào, tạo ra cảm giác gì, DOP sẽ làm việc với các tổ liên quan để tạo ra được những cảnh quay đúng như mong muốn.
Giai đoạn tiền kỳ, DOP sẽ ngồi với đạo diễn để hiểu tinh thần, nội dung kịch bản. Cùng đạo diễn đi recce (thăm dò bối cảnh) để tính toán lựa chọn các thiết bị phù hợp, cũng như lên shot list (danh sách cảnh quay cần thực hiện), camera/ lighting diagram (sơ đồ set up máy quay, thiết bị ánh sáng).
Trong các đoàn làm phim lớn, DOP thường ko trực tiếp điều khiển máy quay. Trong các đoàn nhỏ, đoàn kinh phí thấp, thì DOP có thể kiêm luôn quay phim.
Để trở thành DOP, bạn cần gì
– Tư duy hình ảnh: có con mắt hiểu về bố cục – tỉ lệ, ánh sáng – màu sắc, các chuyển động, cú máy, góc máy. Hiểu những yếu tố này ảnh hưởng như thế nào đến cảm xúc và nội dung mà cảnh quay đó muốn truyền tải => nôm na là biết cách kể câu chuyện, truyền tải cảm xúc qua những khung hình, cảnh quay.
– Có kiến thức chuyên sâu về máy quay, đèn, và các thiết bị liên quan
– Kiến thức về hậu kỳ: cần hiểu về quá trình hậu kỳ, chỉnh màu, hiệu ứng để đảm bảo những cảnh quay mà tổ quay thực hiện thì team hậu kì có thể sử dụng được
– Kỹ năng tổ chức, giao tiếp và ra quyết định
2. QUAY PHIM – CAM OP – CAMERA OPERATOR
Quay phim là người quay phim. Đơn giản vậy thôi các bạn 😂. Thực ra, công việc của quay phim không chỉ là điều khiển máy quay đâu, mà còn:
– Đảm bảo máy quay và các thiết bị liên quan được chuẩn bị, set up sẵn sàng trước khi on set, và chuẩn bị cho những thay đổi phút cuối cùng.
– Làm việc sát sao với đạo diễn và DP, phối hợp nhịp nhàng với diễn viên, focus, ánh sáng, âm thanh … để đảm bảo có được những cảnh quay chính xác.
– Vừa nhìn, vừa nghe, vừa điều khiển máy, vừa phối hợp với nhiều bên, vừa quan sát các chi tiết trên khung hình để DP có thể tập trung cho tổng thể.
Yêu cầu với người làm cam op
– Tương tự như DP, Cam Op cũng cần hiểu biết về bố cục, ánh sáng, các chuyển động, cú máy, góc máy….
– Kiến thức kỹ thuật và kỹ năng sử dụng thành thạo các loại máy quay, và hiểu về các thiết bị liên quan
– Khả năng làm việc đa nhiệm, tập trung cao độ
– Thể lực, sức bền để làm việc cường độ cao trong nhiều giờ liên tục
3. NGƯỜI CHỈNH FOCUS – FOCUS PULLER
Trong các cảnh quay, khi mà diễn viên/các vật thể di chuyển, lúc ra xa lúc lại gần ống kín, thì chúng ta sẽ cần một người lấy nét/ người chỉnh Focus. Nhiệm vụ của người chỉnh Focus cần đảm bảo lấy nét các vật thể trên khung hình theo đúng ý đồ của DP.
Theo Hoà, nghề chỉnh nét là một nghệ thuật và cần kỹ năng đặc biệt, vì bạn sẽ phải học cách chỉnh nét nhưng không nhìn vào màn hình ống kính, mà phải nhìn vào diễn viên/vật thể, vào các điểm được đánh dấu để ước lượng khoảng cách của chúng với khung hình. Việc này cần rất nhiều kỹ thuật, sự luyện tập và kinh nghiệm.
Để làm một người chỉnh Focus, bạn cần:
– Các kiến thức về ống kính, khẩu độ, độ sâu trường ảnh
– Kỹ năng kéo nét xa gần, bao gồm: Khả năng quan sát, cảm nhận vị trí, ước lượng khoảng cách, kỹ thuật chỉnh.
– Mắt tốt và thể lực tốt.
4. PHỤ QUAY – AC – ASSISTANT CAMERA
Nhiệm vụ của các AC là đảm bảo công việc của tổ quay được vận hành suôn sẻ, thường bao gồm:
– gõ slate (clapper board), điền camera sheet
– dựng và di chuyển camera
– thay ống kính, thay pin, thay – quản lý film (với quay phim nhựa) hoặc thẻ nhớ (với quay kỹ thuật số)
– đánh dấu vị trí của diễn viên khi rehearsals
Bạn có thể thấy, AC phụ trách rất nhiều công việc chi tiết, nhưng quan trọng, cần độ chính xác cao và sự phối hợp nhuần nhuyễn.
Ví dụ việc viết slate, gõ slate. Viết số scene số take lên, gõ cái cạch. Dễ mà! Nhưng thật ra không hề dễ. Người gõ slate cần:
– phối hợp với thư ký trường quay, cập nhật liên tục để biết đoàn đang quay đến scene nào, take thứ mấy.
– Phải nắm được máy quay đã thay ống kính gì, quay khung hình nào. Với ống kính, khung hình này, mình phải đứng ở đâu để máy quay thấy được hết bảng clapper và đọc được thông tin trên đó.
– Rồi gõ soft stick hay hard stick. Một diễn viên đang căng thẳng mà bạn cầm slate đứng ngay trước mặt họ gõ một cái đùng thì coi như đoàn phim mất thêm 15′ để reset.
Trong các đoàn quay Châu Mỹ, AC 1 là người quản lý tổ máy vừa kiêm luôn nhiệm vụ chỉnh nét, AC 2 sẽ cố định là người Gõ Slate. Còn đối với đa số các đoàn ở Việt Nam, Focus là một vị trí riêng. Các đoàn ở nước ta cũng không phân chia AC 1, AC 2 mà gọi chung là AC hết, tuỳ mọi người phân công công việc với nhau.
Để làm AC:
– Sức khỏe tốt. Vâng, thành viên nào của tổ quay cũng cần sức dài vai rộng, khoẻ mạnh dẻo dai hết đó các bạn.
– Kỹ năng quản lý, sắp xếp và phối hợp với nhiều bên cùng lúc
– Tính tỉ mỉ, chi tiết, để đảm bảo sự chính xác, không sai sót
– Hiểu biết về thiết bị, phần cứng. Biết set các thông số kỹ thuật của máy quay, ống kính.
Bài viết sau Hoà sẽ hẹn chia sẻ tiếp về các tổ liên quan đến tổ quay như tổ ánh sáng, tổ Grip (tổ thiết bị hỗ trợ máy quay).
Bạn nào có thắc mắc hoặc muốn chia sẻ về nghề quay phim thì cứ comment trong bài viết nha. Quà sẽ cố gắng đọc và trả lời hết comment của các bạn.
  CHIẾU SAU VÀ CHIẾU TRƯỚC TRONG SẢN XUẤT PHIM